محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
685
آثار عجم ( فارسى )
146 ذرع ارتفاع داشته - ولى امروز بيش از 137 ذرع ندارد - و طول ضلع مورّب آن ، به 227 ذرع مىرسيده . اين هرم ، عظيمترين بناى سنگى است كه در ربع مسكون وجود دارد . « هرم كفرن » ، كمى از آن كوچكتر است و 136 ذرع بلندى دارد . « هرم مىكرينوس » ، بسيار كوچكتر است و ارتفاعش به 66 ذرع مىرسد . سطح خارجى اهرام ، پوششى از سنگ آهك داشته كه به خوبى بر يكديگر سوار شده و صيقلى نيز بوده است ولى امروز ، تقريبا بكلّى ريخته است . « هرمان » يا « هرمين » ، به دو هرم بزرگتر از سه هرم مذكور اطلاق مىشده . ( معين ) 45 . هرمس ، فرزند زئوس و مايا ، ربالنّوع تجارت و فصاحت در اساطير يونانى است كه اختراع چنگ را به او نسبت مىدهند و او را خداى بازرگانى ، حامى فريبكاران و دزدان مىشناختند ؛ امّا مسلمانان ، عموما هرمس را با ادريس پيغمبر - كه نامش دوبار در قران آمده است - يكى مىدانند . 46 . رجوع شود به جام جم ، فرهاد ميرزا ، چاپ 1272 ( 1856 ) ، تهران ص 518 . 47 . الحضر همان « حترا » ى روميان است كه هنوز خرابههاى قصر بزرگ پارتها در آنجا ديده مىشود و ياقوت مىگويد : بانى آن ساطرون بود و آن را از تخته سنگهاى مربّع شكل بساخت . در اين قصر ، خانههاى بسيار بود كه همه سقفها و درهايى داشتند از سنگ تراشيده . و نقل مىكند كه آن شهر 60 برج عظيم داشت و بين هر يك از آن برجها با برج ديگر ، 9 برج كوچك ؛ و مقابل هر برجى ، قصرى واقع بود . ( معجم البلدان ، جلد اوّل ، ص 466 و 921 ؛ جلد دوم ، ص 281 ؛ جلد سوم ، ص 109 و 158 ؛ جلد چهارم ، ص 962 ) . 48 . تنگ سااولك ، مكانى است در كوههاى بختيارى كه به سال 1841 ، بارون دوبدب در آنجا ، حجّاريهايى يافته كه بعضى از محقّقان آن را مربوط به عصر اشكانى مىدانند . ( تاريخ ايران باستان ، جلد سوم ، ص 2694 ) . 49 . براى اطّلاعات بيشتر در مورد كوهگيلويه ، رجوع شود به فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 1466 به بعد . 50 . براى اطّلاعات بيشتر در مورد بهبهان ، رجوع شود به فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 1474 . 51 . رجوع شود به صفحات 1494 و 1638 فارسنامهء ناصرى ، امير كبير . 52 . رجوع شود به صفحات 27 و 1497 فارسنامهء ناصرى ، امير كبير .